|
Ljóðlist
og þýðingar í brennidepli í
Gerðubergi helgina 20. – 21. janúar 2007
Sólin
hefur enn ekki sungið sitt síðasta Ritþing
Ingibjargar Haraldsdóttur, ljóðskálds og þýðanda *** Frá
Kölska til kynlífs - Málþing um þýðingar Sunnudaginn
21. janúar kl. 13:30 – 16:00 Stofnun
Vigdísar Finnbogadóttur Ókeypis
aðgangur! Ritþing hafa verið haldin í Gerðubergi frá árinu 1999 og hafa skipað sér fastan sess í menningarlífi borgarinnar. Þeim er ætlað að veita persónulega innsýn í líf og feril íslenskra rithöfunda. Að þessu sinni mun rithöfundurinn og þýðandinn Ingibjörg Haraldsdóttir sitja fyrir svörum hjá þeim Silju Aðalsteinsdóttur, stjórnanda þingsins, og spyrlunum Áslaugu Agnarsdóttur og Jóni Karli Helgasyni sem öll hafa stundað bókmenntarannsóknir og þýðingar. Upplesari er Guðmundur Ólafsson leikari og tónlistaratriði eru í höndum Jóhönnu V. Þórhallsdóttur, söngkonu, Aðalheiðar Þorsteinsdóttur, píanóleikara og Gunnars Hrafnssonar, bassaleikara. Ingibjörgu Haraldsdóttur þarf vart að kynna en hún hefur skipað sér sess meðal fremstu ljóðskálda hér á landi og hefur jafnframt þýtt fjölda bókmenntaverka; úr rússnesku, spænsku og sænsku. Ingibjörg fæddist í Reykjavík 21. október 1942. Hún lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík 1962 og hélt ári síðar til Rússlands á vit framandi menningar. Að loknu námi í rússnesku hóf hún nám í kvikmyndastjórn við Kvikmyndaskólann í Moskvu og lauk Mag.art prófi þaðan árið 1969. Ingibjörg fluttist til Havana á Kúbu og starfaði þar sem aðstoðarleikstjóri við Teatro Estudio frá 1970-1975 en þá hélt hún aftur heim til Íslands. Hún starfaði um árabil sem blaðamaður og kvikmyndagagnrýnandi á Þjóðviljanum en hefur verið ljóðskáld og þýðandi að aðalstarfi frá árinu 1981. Fyrsta ljóðabók Ingibjargar, Þangað vil ég fljúga, kom út árið 1974. Alls hafa komið út eftir hana sex ljóðabækur, þar af ein safnbók og hafa ljóð hennar verið þýdd á fjölda tungumála. Fyrir nýjustu ljóðabók sína, Hvar sem ég verð, hlaut Ingibjörg Íslensku bókmenntaverðlaunin 2002. Ingibjörg
hefur verið afar afkastamikill þýðandi og hefur þýtt bæði skáldsögur,
smásögur, leikrit og ljóð. Af skáldsagnaþýðingum má nefna verk rússnesku
rithöfundanna Fjodors Dostojevskís, Antons Tsjekhovs, Míkhaíls Búlgakovs og
skáldsögu eftir rithöfundinn Manuel Scorza frá Perú. Af ljóðaþýðingum
má nefna ljóð eftir sænska rithöfundinn Tomas Tranströmer og rússnesku skáldkonuna
Marínu Tsvetajevu. Er þá aðeins fátt eitt upp talið. Verðlaun: 1989 - Íslensku bókmenntaverðlaunin: Nú eru aðrir tímar
Um stjórnanda og spyrla: Silja Aðalsteinsdóttir er ritstjóri Tímarits Máls og menningar, þýðandi og gagnrýnandi. Meðal verka hennar má nefna að hún hlaut Íslensku bókmenntaverðlaunin fyrir ævisögu Guðmundar Böðvarssonar skálds, Skáldið sem sólin kyssti (1994) og skrifaði kaflana um ljóðagerð í Íslenska bókmenntasögu III-V (1996-2006). Á liðnu ári kom út þýðing hennar á skáldsögu Emily Brontë, Wuthering Heights. Silja skrifar pistla um menningarmál í Viðskiptablaðið og heldur úti heimasíðunni www.tmm.is þar sem birtar eru fréttir og greinar um menningarleg efni. Jón Karl Helgason er bókmenntafræðingur og aðjúnkt í íslensku fyrir erlenda stúdenta við Háskóla Íslands. Hann er höfundur bókanna Hetjan og höfundurinn (1998), The Rewriting of Njáls saga (1999), Höfundar Njálu (2001) og Ferðalok (2003). Þá hefur hann þýtt á íslensku ýmis skáldverk úr ensku, meðal annars eftir Kate Chopin, Hanif Kureishi og Paul Auster. Áslaug Agnarsdóttir lauk cand.mag. prófi í ensku, rússnesku og bókmenntum frá Háskólanum í Osló árið 1975 og stundaði síðan rússneskunám í Ríkisháskólanum í Moskvu 1975-1976 (MGÚ). Áslaug hefur kennt rússnesku á framhaldsskóla- og háskólastigi. Hún þýddi úr rússnesku fyrir Fréttastofu sjónvarps á árunum 1990-2000 og eftir hana liggja einnig þýðingar á fagurbókmenntum, m.a. Dauðinn og mörgæsin eftir Andrej Kúrkov (2005) og Víj eftir Níkolaj Gogol (2006). Áslaug hefur einnig lokið MLIS prófi í bókasafns- og upplýsingafræði og starfar sem sviðsstjóri á Landsbókasafni Íslands – Háskólabókasafni. Hún hefur kennt í bókasafns- og upplýsingafræði við Háskóla Íslands frá 1991. Hún hefur birt greinar bæði á sviði rússneskra bókmennta og bókasafns- og upplýsingafræði. ********************************************************************* Frá
Kölska til kynlífs – Málþing um þýðingar Dagskrá Fundarstjóri: Gauti Kristmannsson Ingibjörg Haraldsdóttir – Að þýða upphátt. Um eigin ljóða- og leikritaþýðingar. Ástráður Eysteinsson - Þýðingar og bókmenntasaga. Fjallað verður um stöðu og vægi þýðinga í lífi og sögu bókmenntanna og í hinni rituðu bókmenntasögu - m.a. með hliðsjón af nýútkominni sögu íslenskra nútímabókmennta. Kendra Jean Willson - Jónas og hlébarðinn. Ljóðstafir og viðtökur ljóðaþýðinga. Strangar reglur um ljóðstafi eru áberandi þáttur í íslenskri skáldskaparhefð. Sú áskorun að aga ,,mál sitt við stuðlana þrískipta grein” tilheyrir vegsemd þess og vanda að yrkja á íslensku. Ríkjandi stefna í þýðingum á bundnu máli hefur verið sú að bæta við ljóðstöfum þegar þýtt er á íslensku en þýðingar úr íslensku á önnur tungumál eru yfirleitt óstuðlaðar. Fjallað verður um þýðingar sem brjóta gegn þessum venjum - stuðlaðar enskar þýðingar Dicks Ringlers á ljóðum Jónasar Hallgrímssonar og óstuðlaða þýðingu Gauta Kristmannssonar á ljóðinu ,,Der Panther” eftir Rainer Maria Rilke. Viðtökur sem þessar ,,afbrigðilegu” þýðingar hlutu, varpa ljósi á muninn á ljóðmenningu Íslendinga og Bandaríkjamanna. Er stuðlun einkenni texta, bragarháttar, tungumáls, þjóðmenningar eða alþjóðlegs skáldskaparmáls? Getur Bandaríkjamaður eignast íslenskt brageyra? Stendur íslenskri ljóðahefð ógn af óstuðluðum ljóðaþýðingum? Berglind Guðmundsdóttir - Íslenskar þýðingar á Lady Chatterley's Lover eftir D.H. Lawrence. Til umfjöllunar eru tvær íslenskar þýðingar á þessu meistaraverki enskra bókmennta; þýðing Kristmanns Guðmundssonar sem kom út árið 1943 og þýðing Jóns Thoroddsens sem kom út nærri hálfri öld síðar en nálgun þessara tveggja þýðenda við þessa klassísku skáldsögu er afar ólík, sem og stíll þeirra og áherslur. ********************************************************************* Um þátttakendur: Ingibjörg Haraldsdóttir – sjá hér að ofan Ástráður Eysteinsson er prófessor í almennri bókmenntafræði við Háskóla Íslands og jafnframt bókmenntaþýðandi. Meðal ritverka hans eru bækurnar The Concept of Modernism og Tvímæli. Hann hefur unnið mikið við fræðilega ritstjórn og er m.a. annar ritstjóra bókarinnar Translation - Theory and Practice sem kom út sl. sumar. Sem þýðandi hefur hann einkum fengist við að flytja verk Franz Kafka á íslensku. Kendra Jean Willson vinnur að doktorsritgerð um íslensk gælunöfn við Kaliforníuháskóla í Berkeley. Hún lauk M.A. prófi í norrænum fræðum við sama skóla árið 1999 og A.B. prófi í germönskum málum frá Harvard háskóla árið 1993. Í vetur nýtur hún styrks frá Stofnun Leifs Eiríkssonar til að sinna rannsóknum sínum í Reykjavík en þetta er fjórði veturinn sem hún hefur dvalið á Íslandi við nám og rannsóknir síðan 1993. Hún hefur einnig stundað nám við Helsinkiháskóla (2000 -2002), unnið á íslenska Fiske-bókasafninu við Cornell háskóla (1995-1996) og kennt íslensku við Manitobaháskóla (2003-2004). Berglind Guðmundsdóttir útskrifaðist með BA-gráðu í ensku frá Háskóla Íslands árið 2000. Hún er að ljúka námi í hagnýtum þýðingum og meistaranámi í ensku við HÍ. Berglind hefur starfað sjálfstætt sem þýðandi í nokkur ár en gegnir nú starfi þýðanda hjá Þýðingamiðstöð utanríkisráðuneytisins.
Guðrún
Dís Jónatansdóttir |
