Sjöunda hefti (september 2003)

Málefni Miðausturlanda hafa svo sannarlega verið í brennidepli á undanförnum mánuðum og ber þar hæst stríðið í Írak og átök Ísraels- og Palestínumanna. En sú mynd sem við fáum í gegnum fjölmiðla er oft á tíðum yfirborðsleg og við erum ótrúlega fljót að gleyma. Í fréttatímanum sjáum við bregða fyrir myndum af hermönnum í átökum, hrundum mannvirkjum og særðu fólki en við skynjum samt ekki nógu vel þann veruleika sem fólkið býr við, líðan þess og tilfinningar. Sumir vilja jafnvel halda því fram að stríðin verði til í fjölmiðlunum sem veruleiki í öðru veldi. Bókmenntirnar eru hins vegar þess megnugar að færa okkur inn í hugarheim persóna í fjarlægum menningarheimum og þær gefa okkur allt annað sjónarhorn en fjölmiðlarnir.

Þegar stríðið að stríðinu verður eru einkunnarorð sjöunda heftis Jóns á Bægisá en í því er að finna smásögur og ljóð frá Miðausturlöndum auk fræðilegs efnis. Að öðrum sögum ólöstuðum er sérstaklega mikill fengur í smásögunni Dúkkan mín, broddgölturinn minn og ég. Hún er skrifuð af ókunnri íranskri skólastúlku og þýdd úr esperantó. Þessi átakanlega saga lýsir broti úr lífi fátækrar stúlku, hvernig hún tekst á við einsemdina, föðurmissinn, reiðina og sorgina og eins og börnum (og rithöfundum) er tamt þá sveiflast frásögnin á milli ímyndunar og veruleika.

Eins og kunnugt er býðst tungumálafólki að stunda nám í þýðingum og þýðingafræði við Háskóla Íslands og þar er jafnframt starfrækt svokallað Þýðingasetur sem er þverfagleg rannsóknastofa innan Stofnunar Vigdísar Finnbogadóttur. Þýðingasetur veitir ráðgjöf og stendur fyrir rannsóknum og miðlun í þýðingafræðum. Það er vissulega tímabært að störf þýðenda verði sýnilegri og jafnframt að stuðla að aukinni þekkingu og menntun þeirra sem stunda þýðingar, hvort sem um er að ræða bókmenntaþýðingar eða faglegar þýðingar. Í háskólasamfélaginu fer fram mikil umræða og nýsköpun sem er mikilvæg í öllum fræðigreinum og er hin nýja deild í þýðingum og þýðingafræði engin undantekning að því leyti.

Vorið 2001 unnu nemendur rannsóknarverkefni um hagnýtar hliðar þýðinga undir stjórn Gauta Kristmannssonar. Niðurstöður rannsóknarinnar er að finna í skýrslunni Þýðingar á íslenskum markaði 2001, sem tekin er saman af þeim stöllum Auðnu Hödd Jónatansdóttur og Rannveigu Jónsdóttur, og birt er í þessu hefti. Eldhuginn Gauti Kristmannsson, sem er þýðandi og adjunkt í þýðingum við HÍ, kom þessari skýrslu á framfæri við Jón á Bægisá og kunnum við honum bestu þakkir fyrir og bjóðum hann um leið velkominn í ritnefnd Jóns á Bægisá. Það leikur enginn vafi á því að tímaritið á eftir að njóta tengsla Gauta við upprennandi þýðendur og fræðimenn.

Stefna Jóns á Bægisá er eftir sem áður að vera tímarit þýðenda og vettvangur frjórrar umræðu um þýðingar. Ritnefndin vill því hvetja alla þá sem luma á vönduðu efni að koma því á framfæri við ritnefndina.

Lesið og njótið.

books@ormstunga.is     sími 561 0055   fax 552 4650    forsíða