ISBN 978-9979-63-085-2

Stærri mynd

„Um leið og stúdentarnir komu niður á boulevardinn, létu þeir götusteinum rigna yfir lögregluna og hörfuðu hvergi fyrir árásum hennar.

"Víglínan" var nálægt þeim stað þar sem bálið hafði verið kynt, en stærsti hluti fylkingarinnar tók sér stöðu á Saint-Germain-des-Prés torginu og þar fyrir aftan. Ýmsir þeir sem voru á torginu fóru strax að rífa niður auglýsingastólpa, brjóta upp götuna til að ná í steina, taka upp grindur sem eru utan um tré og ná í annað efni.

Aðrir mynduðu langar keðjur og létu þetta efni ganga mann frá manni að fremstu víglínunni. Og áður en nokkur vissi af risu mikil götuvígi þvert yfir boulevardinn: stúdentarnir veltu bílum á hliðina og röðuðu þeim þvert yfir götuna, ofan á þá settu þeir svo trjágreinar, auglýsingastólpa og annað tiltækt, en götusteinarnir voru settir í stórar hrúgur, það voru skotfærin. Tveir slíkir garðar lokuðu Boulevard Saint-Germain, og sá þriðji, sem þó var talsvert minni, var lagður þvert yfir rue de Rennes.

Í hvert skipti sem lögreglan nálgaðist var henni mætt með grjótregni. Hún kastaði táragashylkjum og reyksprengjum og dældi vatni yfir þá sem fremstir voru. En allt kom fyrir ekki, allir gluggar vatnsbílanna voru brotnir, og að lokum varð lögreglan að láta undan síga fyrir grjótregninu nokkra tugi metra.“

Panta    ( 30% afsláttur ef Bréf til Maríu er pantað líka! )

Efnisyfirlit

Vorið 1968 var Einar Már Jónsson stúdent við Sorbonne og fylgdist með mótmælaaðgerðum stúdenta og verkamanna alveg frá upphafi, frá því að fyrstu rósturnar urðu við Sorbonne 3. maí, og var viðstaddur á ýmsu helstu sögustöðunum í París þessar umhleypingasömu vikur. Hann þóttist fljótlega sjá að þarna væru nokkur stórtíðindi að gerast, og fékk því þá hugmynd að skrifa einhvers konar frásögn af þeim sem birtust í dagblaðinu Þjóðviljanum nokkurn veginn um leið.

Þessar greinar eru skrifaðar í hringiðunni miðri, fyrstu hlutarnir eru samdir áður en nokkur gæti séð fyrir hvaða stefnu atburðirnir myndu taka, og eru þær fyrst og fremst byggðar á því sem höfundur sá og heyrði sjálfur frá sínum sjónarhól í Latínuhverfinu og víðar í París, en fyllt upp með þeim frásögnum dagblaða og útvarpsstöðva eins og þær birtust jafnóðum. Fyrri hluti bókarinnar er byggður á þessum greinum.

Í seinni hlutanum veltir Einar Már fyrir sér atburðunum í nokkuð víðara samhengi, í ljósi þeirra upplýsinga sem nú eru komnar fram og með þeirri yfirsýn sem fjarlægðin veitir. Þar fer hann úr klæðum fréttamannsins og í búning sagnfræðingsins.

Í viðauka er birt viðtal við rithöfundinn Alain Robbe-Grillet sem Einar Már tók á bókmenntahátíð í Reykjavík haustið 1987 og varðar á vissan hátt efni bókarinnar. Í lokin er yfirlit yfir atburði ársins 1968 um víða veröld, svo að lesendur geti betur áttað sig á samhengi þess sem gerðist í Frakklandi það vor.

Með þessum sögulegu atburðum má segja að 68-kynslóðin hafi hafið upp raust sína. En það liðu ekki nema 20 ár þangað til unga kynslóðin þekkti hvorki haus né sporð á þessari „68-kynslóð“, eða eins og segir í formála bókarinnar:

„Þetta var í júní 1987. Í miðjum kliðnum og glasaglaumnum í stúdentsveislu í Reykjavík barst talið allt í einu að því unga fólki sem tók stúdentspróf á fyrri hluta sjöunda áratugarins, sigldi síðan utan til náms og lenti í þeim miklu atburðum sem þá voru að gerast um víða veröld og náðu hámarki örlagaárið 1968, stúdentaóeirðum, verkföllum og nokkurs konar menningarbyltingu.

Þessi orðræða hélt áfram um hríð með ýmsum sögum og upprifjunum. Nýstúdentinn hlýddi á þetta allt í meira og meira spenntri þögn og spurði svo í forundran:

„Er þetta fólk enn á lífi?“

- - -

Einar Már Jónsson er sagnfræðingur og doktor í miðaldafræðum. Hann kenndi í áratugi við Sorbonne-háskóla í París.

  15% afsláttur: 1.692 kr.

30% afsláttur: 2.646 kr.