Í formála þýðanda kynnist lesandi höfundi bókarinnar, ritverkum hans, lífsferli og viðhorfum, í hnitmiðaðri frásögn, sem virkar eggjandi á hugann áður en lestur þessarar löngu sögu (460 bls.) hefst. Og það fer eftir allt til síðustu blaðsíðu.

Þýðandi segir að rithöfundarferill Lauru Goodman Salverson (f.1890) hafi byrjað með verðlaunasmásögunni Hidden Fire – 1922. Síðan rak hvert ritverkið annað. Verðlaun og viðurkenningar hlaut höfundur fyrir verk sín. Æðstu bókmenntaverðlaun Kanada fyrir bók þá er hér kemur nú út á íslensku.

Laura Goodman Salverson hlaut einnig gullmedalíu frönsku Lista- og bókmenntastofnunarinnar í Frakklandi 1940. Í formála kemur fram að hún var fyrsti Íslendingurinn í Kanada sem samdi meiri háttar bókmenntaverk á ensku. Hún kynntist aldrei Íslandi nema af frásögnum ættingja og foreldra sinna, sem leiddu hana inn í töfrandi heim fornsagna, þjóðsagna og ævintýra auk hinna fastmótuðu lífshátta er þau báru með sér frá móðurjörð þeirra.

Laura Goodman Salverson segir sögu sína í fyrstu persónu og byrjar þar er litla stúlkubarnið hniprar sig við hné föður síns er vagninn brunar með þau yfir Dakota-sléttuna.

Sagan er í þremur hlutum. Í fyrsta hluta eru óljósar bernskuminningar kallaðar fram úr vitund hinnar þroskuðu konu. Því hlýtur skáldskapargáfan að taka völdin, sem hún virðist sannarlega gera. En á svo nærfærinn og skilningsríkan hátt að áhrif gleði og sorgar á líf barnsins komast vel til skila og ná taki á lesanda.

Hamingjuríkustu mánuðir bernskunnar byrjuðu hjá Jónatan frænda, gömlum skipstjóra í hjólastól. Í herbergi hans var veröld sagna og ævintýra, með ímynduðum ferðum um heimains höf.

Vel er lýst sorginni þegar litli bróðir dó í þungri ofraun barnshugans til þess að vinna úr hinum djúpa nístandi sársauka er orðið að deyja færði henni og lauk um leið upp dyrum inn í hinn hræðilega heim sorgarinnar í huga barnsins.

Annar hluti bókarinnar hefst á komu þeirra til Bandarfkjanna er hin marghrjáða íslenska fjölskylda flutti þangað í leit að betra lífi í þjóðernismetnaði sínum.

Frásögnin virðist aðeins breytast í því að skáldskapurinn er eins og í fjarlægð, en þó ekki meir en svo að til hans er gripið ef með þarf til að magna og fríska frásögn. Raunveruleikinn leitar samt skýrar fram að því er virðist en í fyrsta hluta.

Hámark allrar frásagnar er þegar höfundurinn kynnist bókasafni og barnshugurinn fyllist ósegjanlegum unaði í því að finna hetjusögur þær er foreldrarnir höfðu rótfest í vitund barnsins: Á þeirri stundu er hún handlék slíkar bækur í fyrsta sinn skildi hún hvlíkur ógnarmáttur bjó í bókum. Æðsta takmarkið – að semja bækur – skyldi verða að veruleika í lífi hennar. Ekkert í veröldinni skipti hana meira máli. „Ég stóð augliti til auglitis við þá vafurloga sem mér höfðu verið fyrirhugaðir…"

Þriðji og síðasti hlutinn er borinn uppi í byrjun af tilfinngalegri togstreitu. Bókalesturinn breytir andrúmslofti vitundarinnar, sem berst síðan út í hversdagsleikann og veldur hugarrugluðum táningi ómældum þjáningum í fálmandi leit að lífssannindunum. Verðmætamat og lífsgildi snúast í andhverfu sína. Ef til vill í þessari ógnar eldskírn myndaðist kjarni sá er síðar meir gerði hana að frægum rithöfundi.

Svo virðist sem flutningur til bernskustöðvanna í Kanada á ný hafi orðið Lauru Goodman Salverson til gæfu.

Hér hefur verið staldrað við hina tilfinningalegu hlið frásagnarinnar. Frá raunsæissjónarmiði er stórkostlegt hve höfundur gerir ljóst undirokunarvald þeirra er best mega sín og um leið dugnað, þrautseigju og stolt hinna íslensu landnema. Ættrækni þeirra og ást á móðurjörð var svo sterk að enn lifir glatt í þeim glæðum hjá afkomendum þeirra í Kanada.

Lífsbarátta landnemanna er í raun rauði þráður sögunnar. Rækt Margrétar Björgvinsdóttur við þýðinguna birtist í afar vönduðu málfari. Ytri frágangur á bókinni er með ágætum.

Jenna Jensdóttir